Wijnwetenswaardigheden December 2013

Print Friendly, PDF & Email

Italië – Oogst 2013
Zo moeilijk als Frankrijk het in 2013 heeft gehad, zo goed heeft Italië het er van afgebracht. De opbrengst is met de door Ass-oenologi berekende 47 à 48 miljoen hectoliter 15% groter dan die in 2012 met zijn magere 41,1 miljoen en ook 6% hoger uitgevallen dan begin september nog werd verwacht. Het betekent dat Italië in 2013 daarmee in volume waarschijnlijk weer de nummer 1 van Europa geworden is, omdat ‘aartsrivaal’ Frankrijk bleef steken op 43 miljoen en scoorde daarmee slechts ietsje beter dan in 2012. Spanje zou dankzij een van de grootste oogsten van de afgelopen tijd dicht in de buurt kunnen komen, maar de cijfers daarvandaan laten nog aan duidelijkheid te wensen over. Ze variëren al naar gelang de bron tussen de 46 tot 48 miljoen hectoliter.

Ook in Italië waren de weersomstandigheden tijdens het groeiseizoen bepaald niet optimaal, zij het veel minder grillig dan in 2012. Na een normale winter volgde een extreem nat voorjaar. Januari, februari en maart vormden een van de natste periodes van de afgelopen 50 jaar. In Friuli viel in de eerste vijf maanden evenveel regen als anders in het hele jaar. Ook regio’s als Trentino, Romagna en Marche kregen extreem veel neerslag te verwerken. De regenval hield het hele voorjaar aan, tot aan het begin van de zomer. Hierdoor werden ruime waterreserves in de ondergrond opgebouwd, maar werd ook de bloei verstoord.

Behalve onregelmatige vruchtzetting was er in diverse gebieden sprake van schimmelziektes als meeldauw en oïdium, met als gevolg een vermindering van de potentiële opbrengst. De tweede helft van juli en augustus waren warm, maar met een goede afwisseling tussen dag- en nachttemperaturen, veel beter dan in 2012 en 2011 en gunstig voor een goede rijping. Net als in Frankrijk zorgden echter ook in Italië hagelbuien plaatselijk voor de nodige schade. Analyses hebben wat lagere suikerconcentraties dan in 2012 laten zien en wat hogere zuren bij grotere druiven en hogere opbrengsten.

Relatief vroeg geoogste witte druiven hebben het over het algemeen wat beter gedaan dan laat geplukte blauwe. Ze profiteerden van uitstekende condities in september, maar de blauwe hadden tijdens de laatste rijpingsfase en de pluk in oktober last van langdurige herfstregen en een scherpe daling van temperatuur. Beide factoren zijn van invloed geweest op zowel de kwantiteit als de kwaliteit, met de aantekening dat de mate waarin dat gebeurde per regio verschilde. Voor de meeste regio’s viel de oogst 2013 5 tot 30% hoger uit dan in 2012 en ook ruim boven het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar. Belangrijke uitzonderingen hierop zijn het zuidelijke deel van Toscane, Umbrië en Lazio.

Anders dan in 2011 en 2012 verliep de rijping in 2013 gelijkmatiger en over een langere periode, wat een positieve uitwerking had op de ontwikkeling van de aroma’s in witte druiven en voor die van de polyfenolen (zoals tannine) in blauwe. Ook zou een en ander terroir-expressie in de wijnen ten goede komen. Gelet op de regenproblemen voor nogal wat blauwe druiven, lijkt 2013 primair een goed jaar voor witte wijnen te zijn geworden, rood is wat minder homogeen.

De diversiteit van het Italiaanse wijnlandschap, zowel figuurlijk als letterlijk, blijkt overduidelijk uit het gegeven dat de pluk zich over drie maanden uitstrekte. Puglia en Sicilië beten in dat opzicht gewoontegetrouw de spits af door al begin augustus de eerste witte druiven binnen te halen. Los van dit soort extremiteiten begon de pluk in het noorden en midden van het land anderhalf tot twee weken later dan in 2012, in het zuiden een tot anderhalve week later. Terug naar normale data. Het leeuwendeel van de Italiaanse pluk vond eind september, begin oktober plaats. In november werd die afgesloten met heel laat rijpe druiven als Nebbiolo in Valtellina, Cabernet Sauvignon in Südtirol/Alto Adige, aglianico in Campania en inheemse variëteiten op de hellingen van de Etna.

De verhoudingsgewijs goede rendementen hebben de druk van de ketel gehaald wat betreft de druiven- en bulkwijn prijzen. In 2012 schoten die omhoog vanwege het krappe aanbod, soms wel met 30%. Grosso modo zijn de druivenprijzen in 2013 redelijk stabiel gebleven. In Friuli zijn ze voor diverse druiven, waaronder Pinot Grigio, ongeveer 10% hoger komen te liggen. Ook in Toscane stegen de prijzen, terwijl ze in Emilia Romagna en Sicilië juist wat daalden. In Abruzzo en Puglia bleven ze nagenoeg gelijk.

Onderstaand een overzicht van de opbrengsten per regio en een vergelijking met zowel 2012 als het vijfjarig gemiddelde in de periode tussen 2008 en 2012.

Regio Gemiddelde
2008-2012 in hl
Productie 2012
in hl
Productie 2013
in hl *
+/- t.o.v. 2012   * +/- t.o.v.
2008-2012 *
Piëmonte 2.677.000 2.366.000 2.730.000 + 15% + 2%
Lombardia 1.282.000 1.222.000 1.470.000 + 20% + 15%
Trentino AA 1.176.000 1.210.000 1.400.000 + 15% + 19%
Veneto 8.219.000 7.740.000 8.530.000 + 10% + 4%
Friuli VG 1.205.00 1.281.000 1.350.000 +5% + 12%
Emilia Romagna 6.524.000 6.273.000 7.230.000 + 15% + 11%
Toscana 2.604.000 2.098.000 2.210.000 + 5% – 15%
Marche      848.000      918.000      970.000 + 5% + 14%
Lazio &   Umbria 2.271.000 2.002.00 1.610.000 – 20% – 29%
Abruzzo 2.692.00 2.443.000 2.700.000 + 10%    =
Campania 1.747.000 1.542.000 1.710.000 + 10% – 2%
Puglia 6.230.000 5.338.000 6.980.000 + 30% + 12%
Sicilia 5.605.000 5.169.000 6.760.000 + 30% + 21%
Sardegna      519.000      503.000      580.000 + 15% + 12%
Overige **      913.000   969.000 1.170.000 + 28% + 20%
Totaal 44.512.000 41.074.000 47.400.000 + 15% + 6%

De Italiaanse wijnbouw heeft behalve de geslaagde oogst met voldoende volume nog meer reden om tevreden te zijn met 2013. De export is ondanks de crisis namelijk blijven groeien. Vooral qua waarde gaat het goed. In 2012 werd weliswaar 8,8% minder volume verkocht, maar de waarde steeg wel met 6,5% ten opzichte van 2011. In de eerste helft van 2013 heeft deze trend zich voortgezet met aan de ene kant een verdere teruggang in hectoliters met 3,1% en aan de andere kant een waardestijging van 8,4%. De stijging van de gemiddelde verkoopprijs in de uitvoerhandel voor een liter Italiaanse wijn in de eerste helft van 2013 tot € 2,36 (+ 12%) is bemoedigend, maar geeft ook aan dat er in dat opzicht nog veel meer te winnen valt.

Onderstaand een drietal tabellen die aangeven dat de Italiaanse wijnproductie de afgelopen decennia een structurele daling in opbrengst heeft laten zien. Let wel, de cijfers kunnen niet zomaar met elkaar vergeleken worden, want ook de aanplant is in dezelfde periode substantieel afgenomen door het rooien van kwalitatief niet interessante wijngaarden.

Gemiddelde Italiaanse wijnproductie per periode in hectoliters:

1993-2002 55.347.000
1993-2012 50.798.000
2003-2012 46.250.000
2006-2012 44.958.000
2008-2012 44.512.000
2010-2012 43.505.000

Meest productieve Italiaanse oogstjaren sinds 1950 in hectoliters:

1973 76.716.000
1974 76.867.000
1979 85.146.000
1980 86.545.000
1983 83.280.000
1986 77.093.000

Minst productieve Italiaanse oogstjaren sinds 1950 in hectoliters:

1950 41.049.000
1957 42.838.000
2002 44.604.000
2003 44.086.000
2007 42.514.000
2012 41.074.000

Bron: Associazione Enologi Enotecnici Italiani

Nieuw Zeeland investeert in lifestyle wijn
WELLINGTON (Nieuw-Zeeland), De afgelopen decennia werd het alcoholpercentage in wijn steeds hoger. Wijnmakers kozen voor rijpe druiven die niet alleen voor een hoger alcoholniveau zorgde, maar ook voor een rijkere en vollere smaak. Maar daar lijkt langzaam aan een verandering in te komen. Consumenten blijken zich namelijk meer bewust te worden van dat wat men drinkt en kiezen, al dan niet om gezondheidsredenen, steeds vaker voor een wijn met minder alcohol en minder calorieën. Een wijn die in een nieuwe lifestyle past.

Uit een onderzoek dat afgelopen zomer in 8 landen werd uitgevoerd door Wine Intelligence blijkt dat 38% van de wijndrinkers wijnen kocht met een alcoholpercentage dat lager is dan 10,5%. En 38% staat daarbij voor meer dan 80 miljoen mensen. Een grote markt dus, waarbij Duitsland en de VS voorop lijken te lopen. En een reden voor de wijnindustrie in Nieuw Zeeland om daar de komende jaren meer dan € 10 miljoen in te investeren, aldus The Guardian.

Uit het onderzoek blijkt namelijk ook dat er een grote groep wijndrinkers is, die bewust niet kiest voor de nieuwe lichte ‘lifestyle wijn’, juist vanwege een mindere kwaliteit en smaak. Wijnmakers uit Nieuw Zeeland willen daar verandering in brengen. Zij willen kwalitatief hoogwaardige wijnen op de markt brengen, die door een natuurlijk proces een lager alcoholpercentage hebben verkregen. Door het toepassen van nieuwe natuurlijke technieken, bijvoorbeeld met verschillende druivenvariëteiten en speciale soorten gist, hoopt men dit doel te bereiken en daarbij de grootste producent te worden van kwalitatief goede, maar lichte en caloriearme wijnen. Bron: Drinks

Rioja op nummer 1
VERENIGDE STATEN, De prestigieuze top 100 van het Amerikaanse wijnblad ‘Wine Spectator’ is bekendgemaakt. De titel ‘Wijn van het jaar’ ging dit jaar voor het eerst in 25 jaar tijd naar een Spaanse wijn. Het gaat om de Rioja Imperial Gran Reserva 2004 Di Cuna.

Die top 100 bestaat uit de zogenaamde betere en duurdere wijnen die op de Amerikaanse markt te verkrijgen zijn. De 100 toppers worden geselecteerd uit meer dan 20000 wijnen. Bij de selectie werd gelet op de kwaliteit van de wijn, de prijs, de verkrijgbaarheid van de wijn en een zogenaamde X-factor. Volgens Wine Spectator werd de nadruk dit jaar vooral gelegd op die X-factor, want van welke wijn werd men het meest blij?

De gemiddelde score van de wijnen die in de top 100 zijn beland is 93 punten en de gemiddelde prijs per fles ligt zo rond de € 37,50.

De top 10 wordt gevormd door 5 Amerikaanse wijnen, 3 Franse, 1 Italiaanse en dus 1 Spaanse.

1 – Rioja Imperial Gran Reserva 2004 Cuna (Compañía Vinícola uit Noord Spanje)
2 – St. Emilion 2010 Château Canon-La Gaffelière (Frankrijk)
3 – Pinot Noir Willamette Valley Evenstad Reserve 2010 Domaine Serene (Oregon)
4 – Cabernet Sauvignon Rutherford 2010 Hewitt (Napa Valley)
5 – Chardonnay Napa Valley 2010 Kongsgaard
6 – Barolo Monprivato 2008 Giuseppe Mascarello e Figlio
7 – Domaine du Pégaü Châteauneuf-du-Pape Cuvée Réservée 2010
8 – Château de Beaucastel Châteauneuf-du-Pape 2010
9 – Lewis Cabernet Sauvignon Napa Valley Reserve 2010
10 – Quilceda Creek Cabernet Sauvignon Columbia Valley 2010

Voor de volledige top 100 kunt u terecht op www.winespectator.com.

Kleinere maar goede wijnoogst in Oostenrijk
WENEN (Oostenrijk), 25 november 2013 – 2013 gaat voor Oostenrijkse wijnboeren de boeken in als een lastig jaar, aldus het Oostenrijkse Wijninstituut. Een koude en natte winter zorgde ervoor dat de knoppen later openbarstten dan gebruikelijk. De bloesemvorming kwam gemiddeld twee weken later op gang, wat vooral de Grüner Veltliner (foto) parten speelde.

In juni was het koud en nat en werd daarna gevolgd door een hittegolf. De zomer van 2013 werd één van de vijf warmste zomers in de afgelopen 100 jaar. Deze hittegolf zorgde niet alleen voor veel droogte, maar ook voor Coulure. Eind augustus viel er, net op tijd, regen, zodat het suikergehalte in de druiven wat kon stijgen. De regen in september stelde veel wijnboeren voor een dilemma. Vroeg oogsten zodat druiven heel bleven of wachten en hopen op een hoger suikergehalte?

Een koel begin van oktober hielp de druiven gezond houden, terwijl een vochtig warm eind van oktober de ideale omstandigheden voor botrytis waren. En dan in de goede zin van het woord. Aantasting van rijpe druiven in een warme herfst kan er voor zorgen dat de schil doorlaatbaar wordt en er meer water verdampt. Gevolg is een stijging van het suikergehalte en de smaak- en aromastoffen en daarmee een behoorlijke kwaliteitsverbetering van de wijn. Zo ook dit jaar in Oostenrijk, aldus het Wijninstituut.

Voorlopige schatting van het aantal hectoliters wijn dit jaar is 2,25 miljoen hectoliter en dat is zo’n 7% lager dan het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar, dat was namelijk 2,4 miljoen.

Slag om bubbels in India is begonnen
BOMBAY, 21 november 2013 – Dat er in India grote kansen liggen voor de wijnmarkt is duidelijk. Na China is het immers het meest bevolkte land ter wereld met meer dan 1,2 biljoen inwoners. Volgens een woordvoerder van de wijnindustrie in India, aldus het Franse persbureau AFP, groeit deze markt daar jaarlijks tussen de 15 en 20%. Maar terwijl er in India per jaar zo’n 18 miljoen liter wijn over de toonbank gaat, is hierin het aandeel van mousserende wijn minder dan 10%. Hoogste tijd voor Moët & Chandon om daar eens verandering in te brengen. De Franse champagne-producent investeerde in een nieuwe wijnmakerij in de regio Nashik en eind oktober lanceerde het zijn eerste aldaar geproduceerde mousserende wijnen, de ‘Chandon India NV Brut en Rosé’. De brut is gemaakt van Chenin Blanc, Chardonnay en Pinot Noir. De rosé van Shiraz en Pinot Noir.

Moët mikt daarbij, zo meldt de Zuid-Afrikaanse site News24, op de Indiase yup van 25 tot 35 jaar met -veel- oog voor een internationale leefstijl maar met een Indiaas tintje. Op dit moment verbiedt de wet in India dat buitenlandse bedrijven ook eigen wijngaarden in India hebben, dus de druiven die Moët gebruikt voor de Chandon nemen ze af van locale wijnboeren uit de regio Nashik. Nashik wordt overigens gezien als de ‘Napa Valley’ van India: het zogenaamde wijnhart van India met tientallen wijnhuizen. Nashik ligt ten noordwesten van Bombay, de hoofdstad van Maharashtra en de grootste stad van India. Veel andere producenten van mousserende wijn in India zijn er niet. Serieuze concurrentie is er wel van Fratelli Wines Group en Sula Vineyard. Beide bedrijven brachten in oktober, niet geheel toevallig, ook nieuwe mousserende wijnen op de Indiase markt. En daarmee is de slag om de bubbels begonnen.

De prijs van een fles Chandon India NV zal zo rond de € 14 liggen en dat is prijziger dan een fles van de grootste concurrent Sula, die zo rond de € 11 ligt. Maar goed, het is nog altijd minder dan de in Frankrijk gemaakte Moët Chandon Brut Imperial Champagne. Die kost in India namelijk al gauw € 50.
door: René van Heusden